Sò deth Pirenèu

En aguesta epòca d’emfasi des identitats nacionaus, dilhèu massa fòrtes, dilhèu massa usades e abusades coma forma d’exclusion —quan se tractarie de tot çò de contrari—, non posqui deishar de reivindicar era senzilha condicion d’òme deth Pirenèu, d’òme de montanha, ath delà dera mia apertiença aranesa e occitana. Mès era de pirenènc subergés originau e literaument transversau, pr’amor que restaque vals e montanhes d’ua punta ar auta dera serrada, en tot passar per diuèrsi estats, nacions, cultures, regions e divisions administratives. Mès dificila, per tant, d’explotar de forma partidista. Òc, senti que sauvi mès elements comuns damb un luishonés, benasqués, ribagorçan o palharés que non pas damb un abitant de quinsevolh auta vila, a despiech de compartir d’autes inquietuds. Fòrça viatges isolades, en tot víuer d’esquies ues as autes, aguestes vals compartissen un humus que condicione un caractèr, ua relacion damb era natura, ua viuença deth temps e er espaci qu’encara, maugrat es formes digitaus d’uniformizacion, se distingís des metropòlis. E per açò, eth Pirenèu non vò èster coma aguestes, senon que, en tot cas, demane damb justícia e rason es sòns drets e oportunitats. Eth Pirenèu ei disparion. Tanpòc ei es grani Alps. Eth Pirenèu ei mès autentic, genuïn e dilhèu saludable, mès li manque conéisher-se melhor, definir-se e amassar-se entà saber-se existent. Esturments coma era Comunautat de Trebalh des Pirenèus hèn un bon trabalh, mès tanben cau que se conforme coma subjècte capable de pensar-se e, per açò, transformar-se en aqueres matèries a on a demorat darrèr, coma es infraestructures, es connexions, es servicis e ua prosperitat que de viatges auem deishat pèrder. E per açò, son de laudar iniciatives coma era des dialògs qu’aueren lòc dissabte passat en Tremp en ua jornada organizada pera Generalitat e eth grop Segre. Pr’amor qu’ei ua forma de (re)trobar-mos. Pr’amor que non i a matèria sense esperit.