Ua cabana voladora entà pastors
Eth Conselh Generau d’Aran aquerirà ua que poirà trasladar en elicoptèr. Entà desplaçar-la tà diferenti airaus de peisheu de nauta montanha inaccessibles per tèrra entàs totterrens

Imatge d’archiu d’ua agropacion de ramat jos era survelhança d’un pastor en Aran. - CONSELH GENERAU D’ARAN
Ua cabana volarà enquia diferentes zònes de nauta montanha d'Aran a compdar der an que vie. Seguirà eth cicle de rotacion des peisheus entà aufrir sopluèg as pastors que condusissen, survelhen e sauven es granes agrupacions de ramat entre es mesi de mai e octobre. Eth Conselh Generau d'Aran a iniciat eth procès entà aquerir un lotjament que pogue transportar en elicoptèr, damb eth prètzhèt de proporcionar un lotjament adequat ad aguestes persones en airaus inaccessibles per tèrra entà veïculs totterren e facilitar era sua labor de protegir ath ramat dauant d'atacs der os.Es pastors compden a dia d’aué damb un lotjament mobil entara agrupacion de ramat de Vielha e ua cabana entara de Naut Aran que non compde ne damb lavabo ne docha. Aguesta darrèra pòt desplaçar-se sus un veïcul totterren, mès sonque pòt installar-se en emplaçaments accessibles a trauès de pistes forestaus. “Aguesta limitacion hè que, quan es ramats profiten es peisheus mès elevadi e aluenhadi des camins, eth pastor age de pernoctar luenh deth ramat o desplaçar-se pendent ores cada dia”, senhale era memòria deth projècte, qu’apunte qu’açò “redusís era eficàcia deth survelhament precisament enes ores nocturnes e deth crepuscle, que son es de màger risc de predacion”.Era naua cabana qu’a previst aquerir eth Conselh reprodusirà un modèl que ja s’a provat enes Alps e en Pirenèu francés e andorran. En Lhèida, era Generalitat de Catalonha aqueric en 2021 tanben ua cabana elitransportable entà pastors, se ben la installèc de forma establa en Tavascan, en Palhars Sobirà. En cambi, era administracion aranesa a previst de hèr-la viatjar an darrèr d’an, en tot trasladar-la en elicoptèr “d’un sector a un aute segontes era rotacion des peishes”, segontes detalhe eth projècte. Eth lotjament anarà acompa-nhat d’un modul format per un lavabo e ua docha, damb eth prètzhèt qu’eth conjunt pogue aufrir “un lotjament digne e autonònom” entàs pastors.Entath Conselh, se tracte d’ua “accion demostrativa” entà avalorar era eficàcia d’aguesta mesura coma complement ara contractacion de pastors. Er objectiu ei qu’aguesti poguen “pernoctar amassa ath ramat ena nauta montanha e refortilhar atau eth survelhament dauant atacs der os”. Eth projècte establís que serà era Generalitat era que determinarà a on installar era cabana “en foncion dera planificacion de peisheus de cada sason e eth risc de predacions”. Eth bastiment deth lotjament e eth modul de lavabo e docha a gessut a concors damb un pressupòst de 33.939 euros. Aguesta inversion se costejarà damb cargue a ua subvencion dirècta de 350.000 euros autrejada peth ministèri de Transcicion Ecologica entà favorir era coexisténcia des grani predadors damb era ramaderia extensiva.Entà poder complir era sua mission, era cabana no aurà d’excedir es 800 quilòs de pes entà poder transportar-la per aire “en ua soleta carrega” d’elicoptèr, e aurà d’auer ua estructura fòrça solida entà viatjar penjada sense deformar-se ne patir damatges, e resistir un viatge installades es condicions de nauta montanha a una nautada d’enquia 2.600 mètres. Mesurarà cinc mètres de longada, 2,5 d’ample e 2,8 de nautada, ues dimensions que permeten desplaçar-la s’ei precís en camion per carretèra semse autorizacion especiau. Includirà pannèus solars e bateries tà poder neurir es lums e ua nevèra pendent un maximom de tres dies sense solei.