Gòi de solitud
Dempús dera masega der iuèrn, era Val se vestís, ath delà de verd, d’ua cèrta calma. Aguesta tranquillitat permet gausir deth vesinatge des causes, des paisatges e es montanhes qu’auien demorat amagadi tant pera nhèu coma peth bronit diader enes sòns jorns bracs. Ei temps de tornar tàs ribères exuberantes e frondoses deth mèn parçan de Baish Aran, a on i trobam cèrvis, isards e dilhèu bèth os imponent. Es animaus son èsters sentents coma jo, mès d’ua sensibilitat mès fòrta. Er animau que donc jo sò, se didie Jacques Derrida, mès ath temps se revèlen tan estonants e disparions, coma totaument uns auti. A despièch que tanpòc dideríem çò de madeish ena familiaritat deth bestiar domestic. Mentre contraste aguest verd damb era nhèu recenta des tucs mès nauti, tan ludenti, era trobada damb er animau o eth madeish paisatge de Toran, Varradòs o era Artiga de Lin son manifestacions de quauquarren mès pregon: era queréncia pera solitud non ei tau, senon ena mesura qu’aguesta solitud ei, en vertat, companhia d’ençà d’un gòi, que la hè possibla. Era soletat non ei gòi, senon qu’eth gòi amie entara solitud, pr’amor que tanpòc ei isolament. Coma explicarie Levinas, ei condicion de possibilitat entara trobada damb er aute.
Per tant, ei dubertura ar infinit, ara ospitalitat e ara transcendéncia, mès tad açò que cau tornar ath hons dera val ara trobada deth rostre, que non ei ua simpla cara, senon quauquarren qu’apère, demane e interpèlle. En fin, d’ençà d’aguest gòi —gòi de solitud, segontes Levinas—, comprenem era serenor que permet aguesta dubertura: ara madeisha existéncia, ar èster, ath brotoar esplendid des nòsti parçans en aguesta sason. Ei chocant, pr’amor que semble era cara dera moneda a on en revèrs se trape era angoisha, mès que tanpòc cau veir, sonque, en un sens negatiu, coma mos ensenhèc Heidegger, senon coma disposicion afectiva. Aquera que permet víuer de forma pròpria, arraïtzada e beròia.